På Apply Leirvik er det åtte polske arbeidarar i jobb frå det kontroversielle bemanningsselskapet Aramex Elektro. Foto: Jonas Sætre/Stord24 / skjermbilete
- Annonse -

I fleire veker har det kontroversielle polske bemanningsfirmaet Aramex Elektro hatt åtte polske elektrikarar i sving på Stord i samband med bygginga av Johan Sverdrup-bustadkvarteret.

Det polske selskapet Aramex Elektro er hyra inn av Apply TB, som igjen er underleverandør av Apply Leirvik som har tomilliardarsjobben med bygginga av bustadkvarteret.

Men Aramex Elektro er ikkje eit kva som helst selskap.

Fleire medieoppslag og ein forskingsrapport knyt selskapet til diktaturet i Nord-Korea, som dei samarbeider med om arbeidsinnvandring til Polen. Det hr vore avdekt korleis dei nordkoreanske arbeidarane jobbar under kummerlege forhold i Polen, der dei blir verande fleire år om gangen, utan familien sin.

Nyleg skreiv Teknisk Ukeblad to reportasjar om korleis eit norsk skipsverft blei involvert i ei skandale, då ein nordkoreansk arbeidar omkom i ein svært dramatisk arbeidsulukke.

Arbeidaren var tilsett av bemanningsselskapet Armex – altså ein bokstavsforskjell frå selskapet Aramex Elektro som er til stades på Stord. Men i følgje Teknisk Ukeblad er det tett binding mellom desse selsakpa, dei hadde mellom anna same direktør.

- Annonse -

Ein nederlansk forskingsrapport frå 2016 frå Leiden Asia Center har også ført opp Aramex Elektro som eitt av dei polske selskapa som har vore kopla til nordkoreanske arbeidarar. (sjå s. 34)

– Me hjelper Apply TB med åtte elektrikarar eller installatørar på bustadkvarteret. Dei har jobba på Stord i nokre veker, og me veit ikkje kor lenge dei vil vere der, seier administrerande direktør Wojciech Kowalski i Aramex Elektro til Stord24.

Atle Rasmussen er leiar av El- og IT-forbundet i Hordaland og Sogn og Fjordane. Foto: El- og IT-forbundet

– Bekymringsfullt

Leiaren av El- og IT-forbundet i Hordaland og Sogn og Fjordane, Atle Rasmussen, reagerer på at Apply TB har hyra inn arbeidarar frå dette selskapet.

– Me er lite begeistra for at seriøse norske bedrifter nyttar denne type selskap som har støtta tvangsarbeid og slavekontraktar. Dette er noko me er lite nøgd med.

Han meiner det ikkje bure vere noko i vegen for å nytte norsk arbeidskraft i staden for innleie frå det polske firmaet.

– Det er ganske bekymringsfullt at ein vel å leige inn frå bedrifter med eit mildt sagt frynsete rykte medan ein har tilgang på norsk arbeidskraft. Innanfor same segment så er det bedrifter som framleis har permitteringar, seier Rasmussen.

Klubbleiar Richard Storevik i Apply Leirvik reagerer på arbeidarar frå Aramex Elektro er i jobb på Stord. Foto: Fellesforbundet

– Skal ikkje skje

Rasmussen får også støtte av klubbleiaren på Apply Leirvik, Richard Storevik.

– Dette er ikkje i samsvar med metodane me jobbar med i bedrifta vår. Dersom me får kollegaer frå andre land som jobbar i firma som systematisk utnyttar arbeidarar synest eg det er kritikkverdig. Dette skal ikkje førekome.

– Når me først har strukturar på plass i arbeidslivet skulle det berre mangle at det vert brukt underleverandørar som også gir sine tilsette løns- og arbeidsvilkår som dei har rett på.

Storevik oppmodar leiinga i Apply TB til å ta kritikken frå dei fagorganiserte på alvor.

– Me tek sosial dumping på alvor, og har prosedyrar der me kvalitetssikrar kven som blir innleigd. Eg forventar at leiinga i Apply TB også gjer dette og høyrer på sine tillitsvalde og dyrkar det gode trepartssamarbeidet me har på Apply Leirvik, seier Storevik.

– Aldri vore noko problem

Regionsdirektør i Apply TB på Stord, Reidar Notland, meiner det polske selskapet har sitt på det reine, trass i medieoppslaga og forskingsrapporten.

– Dette selskapet har jobba i Norge i mange år, og det har aldri vore noko problem. Selskapet som var involvert i medieoppslaga knytt til nordkoreanske arbeidarar er ikkje det same, så her må ein skilje sakene.

– Men ein nederlandsk forskningsrapport slår fast at også Aramex Elektro har vore kopla til nordkoreanske arbeidarar?

– Dette selskapet er godkjent av prosjektet og organisasjonen. Me har følgt våre prosedyrar for å velje ut bedrifter som skal jobbe for oss, og eg stolar på vurderinga som er gjort av dei som har godkjent dette selskapet.

– Kvifor brukar de ikkje norsk arbeidskraft til dette?

– Det er ikkje tilgjengeleg norsk arbeidskraft. Me brukar lokale folk i den grad det er tilgjengelege fok. Men det er det ikkje. Per i dag er det ikkje ledige elektrikarar som me kan ta inn på prosjektet. Då er det utalandsk arbeidskraft som gjeld, seier Notland.

Ikkje første saka

Rasmussen i El- og IT-forbundet fortel at det ikkje er første gong dei har fått saker på bordet knytt til Apply TB.

– Me kjenner til at Apply TB har hatt ein del utfordringar med ulovleg innleige. Me har handsama fleire større usemjer i bedrifta der dei har drive innleige utan å avtale dette med dei tillitsvalde. Denne saka føyer seg inn i rekkja, så det er jo ikkje særleg bra.

Notland i Apply TB er ikkje samd med skuldingane frå Rasmussen om at dei ofte opererer i gråsona når det gjeld innleige.

– Det kan endeleg vere usemje, men så diskuterer me og blir einige om noko. Det er alltid usemje om mange ting, men det er jo ei handtering som me gjer. Det har ikkje vore noko usemje som ikkje er handtert, seier Notland.

Skapte uro i 2008

Det er heller ikkje første gong at det polske selskapet Aramex Elektro har skapt uro blant fagorganiserte på Stord.

I 2008 protesterte tilsette i dåverande Aker Elektro mot at selskapet ga ein jobb på 70.000 timar på Gjøa Riser til Aramex. Dei meinte avtalen var eit fordekt innleigeforhold som kunne vere tariffstridig og lovstridig.

Den norske avdelinga av det polske selskapet Aramex Elektro omsette i 2016 for rundt 75 millionar kroner.

- Annonse -