Foto: Stord kommune
- Annonse -

KOMMENTAR: Skal Stord utvikle seg vidare til ein moderne, norsk kystby, eller ende opp som det nye Odda: eit industrisamfunn på hell, prega av fråflytting og utarming av offentlege arbeidsplassar? Valet er vårt.

Av: Jonas Sætre,
redaktør i Stord24

Me som bur på Stord har i fleire generasjonar vore bortskjemte. Heilt frå 2. verdskrig og fram til i dag har folkeveksten vore formidabel, og den har kome mest heilt av seg sjølv.

Det har gitt oss eit sytalaust liv mange kan vere misunnelege på. Dei aller fleste på Stord bur mindre enn ein kvarters køyretur frå å kome seg til eit sjukehus, rekke eit fly, møte i tingretten, oppsøkje høgskulen eller ta førarkortet.

Folkeveksten, i tillegg til Stord sin geografiske plasseringa som midtpunkt i Sunnhordland, har gitt oss ei rekkje regionsenterfunksjonar som mange nok tek for gitt.

No er situasjonen ein annan. Me er midt inne i ei historisk sentralisering av landet. Kommunekartet vert teikna på nytt, regionreforma skapar nye strukturar, det meste av statlege institusjonar har sentraliseringsprosessar på gang.

- Annonse -

Og midt i det heile sit me på Stord, nær sagt som hovudlause høns.

Gjennom det siste dryge året har Stord24 sett fokus på den prekære situasjonen på høgskulen på Rommetveit. Eit fråfall av ein tredjedel av søkjarane berre i løpet av dei siste to åra, og nyleg beslutta nedlegging av eit forskingssenter, vitner om ei dyster framtid. Når to mindre campusar i Nordland nyleg er bestemt lagt ned, bør alarmklokkene vekeleg ringe.

Men kven engasjerer seg for at det historiske høgskulemiljøet på Stord skal bestå? Ingen som helst.

Så var det regionreforma. Som Stord24 skreiv tysdag, ser det no ut som at Stord blir heilt forbigått i fordelinga av nye arbeidsplassar i Vestland fylke. Samarbeidsrådet for Sunnhordland skal ha ros for å setje saka på agendaen, men det er alt for seint. Stillingane er allereie lyst ut.

Då lyt ein spørje seg. Kven har verkeleg engasjert seg for at Stord skal få sin del av kaka når det gjeld offentlege arbeidsplassar i nye Vestland fylke? Forutan god innsats frå fylkespolitikarane Angeltveit (V) og Framnes (Frp), er det mykje som tyder på at Stord har sove i timen, samtidig som tettstadane i Sogn og Fjordane verkeleg har posisjonert seg.

Stord vil vere den nest største bu- og arbeidsmarknaden i Vestland fylke etter Bergen. Då er det svært merkverdig at ikkje fleire har vore tydelegare og meir høglydte når det gjeld kravet om at sentrale funksjonar blir lagt til Stord.

I Sunnhordland bur det 65.000 menneske, noko som utgjer 60 prosent av innbyggjartalet i Sogn og Fjordane. Dei som vil samanlikne tal på offentlege arbeidsplassar i desse nye regionane i Vestland fylke, kan nok få seg eit interessant reknestykke.

Mange funksjonar på Stord er allereie tapt. Skatteetaten og Arbeidstilsynet er blant institusjonane som er lagt ned dei siste åra. No ryk også sorenskrivaren. For at ikkje fleire, og langt viktigare institusjonar skal bli tapt for framtida, må noko drastisk gjerast. Og det må gjerast no.

Det er ikkje nok å overlate alle slike oppgåver til Samarbeidsrådet for Sunnhordland. Det er ikkje nok at ordføraren og rådmannen skriv eit brev frå tid til annan, med lua i handa for å skaffe fleire offentlege arbeidsplassar. Deira kvardag er alt for travel for noko anna enn halvhjarta forsøk.

Det Stord treng er ein slagkraftig organisasjon, som tek samfunnsutviklinga på alvor. Næringslivet, det offentlege og frivilligheita bør gå i saman om å jobbe systematisk for å sikre at Stord held på sine viktige samfunnsinstitusjonar. Dei får det til på Husnes, der organisasjonen «Husnes Vekst» set viktige saker for denne bygda på agendaen.

Ein samansveisa organisasjon som ivaretek Stord sine interesser kan oppnå mykje. Ikkje berre for å sikre regionsenterfunksjonane, men også for å styrke Stord som reisemål, kultur- og idrettsby og ikkje minst å skaffe ny næringsverksemd til øya.

Stord har eit kjempepotensiale som by og vekstsenter. Me ligg svært sentralt til, midt mellom dei 2. og 3. største byområda i Norge, og med ein kjapp flytur til hovudstaden. Men tidene er forbi der utviklinga skjer av seg sjølv. Folkeveksten på Stord har dei siste par stagnert grunna høg fråflytting og lågare fødselstal. Då er det heilt essensielt at Stord sikrar seg så mange kompetansearbeidsplassar som mogleg.

Valet er vårt. Stord kan enten utvikle seg vidare til ein moderne, norsk kystby med sterke institusjonar og ein dynamisk arbeidsmarknad. Eller så kan me ende opp som det nye Odda – eit industrisamfunn på hell, prega av forgubbing, fråflytting og utarming av offentlege arbeidsplassar.

Ein ting er uansett sikkert: Det er ingenting som kjem av seg sjølv.

- Annonse -