Vidar Larsen og Jarle Nesbø på det høgaste punktet i Fitjar kommune, i juli 2017. Foto: FP-arkiv/KR.
- Annonse -
- Annonse -
- Annonse -

Statens kartverk slår no fast ein gong for alle at Litlasåto IKKJE er det høgaste fjellet i Fitjar; nærmare Mehammarsåto og kommunegrensa ligg det ein namnlaus topp som er litt høgare.

Av: Kjetil Rydland, Fitjarposten

Mistanken om at me har teke feil i alle år, dukka for alvor opp i samband med det nye turkartet som Stord-Fitjar Turlag fekk laga for eit par år sidan.

Der hadde det snike seg inn ein topp på 677 moh. like ved kommunegrensa til Stord, ikkje langt frå Mehammarsåto. Som kjent har Litlasåto blitt oppgitt til 676 moh.

Den namnlause toppen er høgare enn Litlasåto

Då me gjekk opp kommunegrensa sommaren 2017, kunne me ved hjelp av moderne instrument på det nærmaste slå fast at den «nye» toppen er litt høgare enn Litlasåto.

Likevel blei det ikkje gjort noko meir med saka den gongen, men no har turgåar Joar Hystad frå Stord teke opp saka med Statens kartverk.

- Annonse -
- Annonse -

Og svaret derfrå er heilt klårt: Litlasåto er IKKJE det høgaste fjellet i Fitjar kommune!

Fekk statens kartverk til å avklara saka

Under ein tur i fjor haust på jakt etter den høgaste toppen i Fitjar kommune oppdaga Joar Hystad at noko ikkje stemte, og bad Statens kartverk om ei oppklaring:

Joar Hystad. Foto: privat

– Problemet er følgande: Toppen som på DNT sitt turkart er markert som «Litlasåto», er ifølge Kartverket sitt Noregskart berre 671,9 moh.

Samstundes er den vesle «knatten» som eg har markert med raud ring, og som ifølge både Kartverket og DNT-turkartet ligg i Fitjar kommune minst 677,3 moh. Er det ikkje dette som då er det høgaste punktet i Fitjar kommune?

Svaret frå Kartverket er eintydig:

– Det er denne knatten nær kommunegrensa som er høgste punktet i Fitjar kommune, skriv Trond Eilev Espelund i Kartverket; ut frå storleiken på området over høgste koten som er 677 meter, vil eg anslå høgda til om lag 677,7 m.

På våre kart har ikkje denne knatten noko eige namn, held Espelund fram, difor vert han kalla Mehammarsåta vnv1. Eg finn grunn til å innføra eitt-talet og, sidan det er heile fem – 5 – mindre toppar vestetter ryggen mot Litlasåto.

- Annonse -

Elles er høgda for Litlasåto 673,5 m på økonomisk kartverk (rasterkartet). I detaljkartet ser ein derimot ikkje noko til 673-koten!

Ut frå svaret frå Espelund i Kartverket kan me altså slå fast at Litlasåto ikkje når opp til 676 moh. slik me alltid har trudd, og attpåtil er det ein namnlaus topp som ragar 677,7 meter over havet.

Det var ein flott varde Strand Vel bygde i 2010, her ser me utsikta over Klovskarfjellet. Foto: FP-arkiv/KR.

Ny giv til fånyttes

I dag nyttar det altså lite at Stranda Vel sørgde for ein ny giv for Litlasåto i 2010. I samband med 150-årsjubileet for Fitjar kommune bygde dei ein flott, ny varde på den lite påakta toppen, og kultursjef Elise Aarbø stod for den høgtidelege opninga av varden.

No er Litlasåto ein gong for alle detronisert; me lyt ta inn over oss at den «nye» toppen er høgare, og me får sjå etter kvart kva namn han får.

Initiativtakar til vardebygging og opningshøgtid i 2010, John Karsten Raunholm, tek det sporty at han har fått bygd varde på feil topp: – Eg er klar til å vera med og byggja ny varde på det høgaste punktet i Fitjar! seier han til Fitjarposten.

Namnestrid?

Under vår vandring langs kommunegrensa saman med Jarle Nesbø sommaren 2017 lanserte me namnet «Jarlenuten». Det er eit namn som er lett å uttala, og høyrest fint ut.

Joar Hystad fortel at då han gjekk turen over toppen saman med far sin, Ole Jacob, brukte dei namnet «Hystadnuten». Me synest nok ikkje det er rett namn på ein topp i Fitjar kommune.

Men det er fare for at ingen av desse to namna vil slå gjennom. Eigaren av fjellet vil ganske sikkert ha eit ord med i laget, og det er bøndene i Fitjar.

Leiaren i Fitjar fjellsameige, Harald Rydland, er heilt klar på at dei som eigarar vil vera med og bestemma namnet. På ståande fot har ikkje kyrkjeverja og storfebonden namnet klart, men det vil bli diskutert på årsmøtet i fjellsameiga i nærmaste framtid.

Kanskje vil dei lysa ut ein namnekonkurranse?

På toppen av Fitjar, med Litlasåto i det fjerne. Vert namnet Jarlenuten?

- Annonse -
- Annonse -
- Annonse -