Kurt Arne Tyse i Fronta fortel at selskapet har investert 53 millionar kroner i det nye varehuset på Heiane Vest.
- Annonse -

Lesarinnlegg: Slik situasjonen står no, er det Høgre som sit med nøkkelen til å få løyst ei sak som i all hovudsak handlar om Fylkesmannens prinsipp og maktmarkering framfor sunn fornuft.

Av: Kurt Arne Tyse
dagleg leiar i Fronta AS

Etter nok eit avslag frå Fylkesmannen i den no mykje omtala Biltema-etableringa på
Heiane Vest, går no saka til departement og kommunalministeren.

Me vil med dette lesarinnlegget få gi vår oppsummering av saka før den endelege avgjerda, ei avgjerd som kan medføra at Biltema avviklar sitt varehus på Stord og i Sunnhordland.

Dette er historikken bak Biltema-saka:

2002 – Fylkesplan for senterstruktur og lokalisering av handel vert vedteken. Byen Stord skal vera regionalt handelssenter, dvs. tilby varehandel som ikkje vert dekka lokalt andre
stader i sunnhordlandsregionen.

- Annonse -
- Annonse -

2007 – Ny kommunedelplan (KDP) for Leirvik sentrum vert vedteken. Leirvik skal utviklast til eit urbant bysentrum, med handel, service og bustader. Heiane skal utviklast som
avlastningssenter for aktivitetar som treng meir areal, både butikk- og parkeringsareal,
og som difor er vanskeleg å finna plass til i sentrum.

2011 – Ny kommuneplan (KPA) for Stord vert vedteken. Planane om å utvikla Leirvik til urbant bysenter, og todelinga mellom Heiane og Leirvik, vert oppretthaldne. M.a.o. mindre
butikk- og tenesteytingskonsept i det kompakte, urbane bysenter, og plasskrevjande
varehandelskonsept på Heiane.

2012 – Reguleringsplan for Nye Heiane Vest vedteken. I samsvar med KDP frå 2007 og KPA frå 2011, opna planen for etablering av «tyngre- og plasskrevjande varehandel», og ikkje berre sal av «plasskrevjande varer». Også handel med andre plasskrevjande
varegrupper kan m.a.o. etablerast. Fylkesmannen har ingen motsegner til planen, og
meiner den er i tråd med kommuneplanen.

2012-2017 – 2012-planen vert lagt til grunn for byggesakshandsaminga til kommunen. Til dømes får Bil-Xtra bygge- og bruksløyve til ny butikk på Heiane Vest.

25. oktober 2017 – Fylkeskommunen fattar positivt vedtak for etablering av Biltema på Stord.

20. november 2017 – Stord kommune gir løyve etter plan- og bygningslova til etablering av ny Biltema-butikk på Heiane, til erstatning for det eldre butikklokalet.

20. desember 2017 – Fylkesmannen i Hordaland påklagar kommunen sitt byggeløyve. Det vert påpeikt at 2012-planen berre gjeld for tyngre og plasskrevjande vareslag, og at bygget bør plasserast i Leirvik sentrum. Vidare at plassering på Heiane i staden for Leirvik vil føra til meir bilbasert handel og større klimagassutslepp. Fylkesmannen hevdar også at berre ein mindre del av Biltema-butikken vil vera tyngre- og plasskrevjande vareslag.

1. februar 2018 – Stord kommune vurderer klagen, men opprettheld sitt byggeløyve.

5. juni 2018 – Fylkesmannen i Rogaland handsamar klagen frå nabofylkesmann i Hordaland, og gjer om byggeløyvet frå kommunen.

- Annonse -

21. juni 2018 – Heiane Vest AS ber Kommunal- og moderniseringsdepartementet gjera om vedtaket til Fylkesmannen i Rogaland. Det vert også varsla søksmål dersom vedtaket ikkje blir gjort om.

28. juni 2018 – KMD avgjer at dei ikkje vil gjera om Fylkesmannens vedtak – men inviterer samtidig til at ein søknad om dispensasjon vil kunna vera løysinga for etablering av Biltemabutikken. KDM skriv at: «Etter departementets mening vil vilkårene for å gi
dispensasjon kunne være til stede».

27. juli 2018 – Stord kommune innvilgar dispensasjon til etablering av Biltema-butikken.

16. august 2018 – Trass i tilrådinga frå departementets, påklagar Fylkesmannen i Hordaland dispensasjonsvedtaket til Stord kommune.

Kvifor meiner kommunen og Heiane Vest AS at Fylkesmannen tar feil?

2012-planen opnar for «tyngre- og plasskrevjande varehandel». Dette er eit vidare
omgrep enn handel med tyngre og plasskrevjande vareslag. Dei rettsleg bindande
overordna planar (KDP frå 2007 og KPA frå 2011) støttar også denne forståinga. Her
vert det fastsett ei funksjonsdeling mellom Leirvik som urbant sentrum og Heiane som
avlastningsområde for plasskrevjande varehandel. Desse planane unnlèt Fylkesmannen
å nemna. Det er svært spesielt at Fylkesmannen vil sjå vekk frå overordna planar og dei
uttalte planføremåla.

Biltema har sjølv opplyst at nær 70 % av det som skal seljast i den nye butikken vil
vera plasskrevjande varegrupper – og dermed uansett vil vera i samsvar med 2012-
planen. Likevel legg Fylkesmannen, utan noko ytterlegare grunngjeving, dokumentasjon
eller utgreiing, til grunn at hovuddelen av vareutvalet ikkje er plasskrevjande.

Det er ikkje plass til nye, plasskrevjande varehandelshus på meir enn 3000 m2 og
kundeparkering (som Biltema) i Leirvik sentrum. Leirvik har eit lite og kompakt
sentrum, som ein ønskjer å utvikla med eit urbant preg tilpassa kvartalsstrukturen og ei
blanding av arealføremål. Dette har vore ei planstyrt utvikling i kommunen sidan 2007.
Det er verken plass til, eller ønskeleg, å ha Biltema-butikken inne i sentrumskjernen.

Det stemmer kort og godt ikkje når Fylkesmannen seier at ei plassering på Heiane,
heller enn i Leirvik, vil føra til meir bilbasert handel og større klimagassutslepp. Ein
Biltema-butikk på Stord er del av det regionale handelssenteret, og skal tena heile
sunnhordlandsregionen med ei befolkning på dryge 55.000 innbyggarar. Det er ikkje
lengre å køyre til Heiane enn til Leirvik f.eks. frå Bømlo, Sveio, Kvinnherad og Fitjar.
Fylkesmannen sine klimaargument er utan forankring i den praktiske verkelegheita. Ein
overser også at Heiane har gode løysingar for kollektivtrafikk, gange og sykkel.

Biltema på Stord forsvinn om det ikkje ligg føre eit bruksløyve for bygget innan
november 2018. Konsekvensen? Tap av eit stort tal arbeidsplassar, og dei 55.000
innbyggarane i sunnhordlandsregionen må køyra til Bergen eller Haugesund for å ta del
i varetilbodet. Kor er då det klimavennlege aspektet?

I andre fylker enn Hordaland og Rogaland er Biltema og andre tilsvarande butikkkonsept godkjende som plasskrevjande varehandel.

Slik situasjonen står no, er det Høgre som sit med nøkkelen til å få løyst ei sak som i all hovudsak handlar om Fylkesmannens prinsipp og maktmarkering framfor sunn fornuft.

Me vil takka Stord kommune for det konstruktive samarbeidet i denne saka, og set no
vår lit til at kommunalministeren og departementet lar det kommunale sjølvstyret og
realitetane i saka få råda – og på den måten sikrar ei løysing for Biltema på Stord og i
Sunnhordland.

- Annonse -