Husnes med sine 2250 innbyggjarar vart i 2014 definert som regionsenter nummer to i Sunnhordland. Foto: Anbjørn Høivik/Visit Sunnhordland
- Annonse -

Kommentar: Det sit ein Høgre-ordførar i Rosendal som meiner Husnes bør vere regionsenter i Sunnhordland på lik line med Stord. Dette heng ikkje på greip.

Av Jonas Sætre, redaktør i Stord24

Då formannskapa i Sunnhordland hadde eit felles møte tidlegare denne månaden var dette med regionsenter eit tema. Bakgrunnen var eit utspel frå Stord-ordførar Harry Herstad om at det ikkje er føremålstenleg å ha to regionsentre i Sunnhordland. I 2014 vedtok nemleg Hordaland fylkesting at Husnes skulle vere regionsenter nummer to i Sunnhordland.

– Ein region som får regionsenter i nabokommunen – det blir eitt for mykje det. Det blir feil for regionen, difor antar eg som fleire i samarbeidsrådet, at Husnes, har ein annan senterstatus enn regionsenteret Leirvik. To konkurrerande senter kan me ikkje ha, sa Harry Herstad til Kvinnheringen.

Peder Sjo Slettebø er ordførar i Kvinnherad, Foto: Wikipedia/Kjetil Ree (CC BY-SA 3.0-lisens)

Utspelet til Herstad gav lite gjenklang hos Kvinnherad-ordførar Peder Sjo Slettebø som er klinkande klar på at han meiner det ikkje berre skal vera eitt regionsenter, det skal vera to.

Han fekk brei tverrpolitisk støtte frå andre sentrale Kvinnherad-politikarar, og fleire meinte det var beint fram frekt av Herstad å forsøke å ta frå regionsenterstatusen til Husnes.

- Annonse -
- Annonse -

La oss ta det først som sist. Det er fullt ut forståeleg at innbyggjarane i Kvinnherad er luta leie av å vente på ei avklaring om ei innkorting av ferjesambandet til Stord. At Skjersholmane har fungert som midlertidig ferjestø i over ti år syner ein pinleg mangel på politisk leiarskap gjennom mange år, både på Stord og i Hordaland fylkeskommune.

Difor er det også forståeleg at innbyggjarane i Kvinnherad kjenner seg mindre inkludert i Sunnhordland enn tidlegare, og at kjensla av å vere saman i eit geografisk fellesskap er på vikande front.

Dette er bakteppet ein må ha med seg for å forstå lina til Slettebø. Like fullt er det overraskande at han ikkje forstår konsekvensane av ein slik desentraliserande politikk, spesielt med tanke på at han representerer eit parti som er veldig gode på å formidle viktigheiten av sterke og robuste einingar.

Menon Economics publiserte i fjor ein rapport der dei forska på kva som var avgjerande for veksten for 47 små og mellomstore byar i Norge.

Det kjem fram at det som er avgjerande for å oppnå vekst er å skape byregionar med ein høgt utdanna arbeidsstyrke. Men etablering av offentlege arbeidsplassar fører berre til vekst for regionsenteret dersom det allereie finst mykje kunnskapstung privat næringsverksemd frå før.

- Annonse -

Offentlege arbeidsplassar skapar ikkje vekst i seg sjølv, men gjer arbeidsmarknaden meir diversifisert ved at det til dømes vert lettare å skaffe arbeid for begge i eit ektepar.

Ein treng ikkje sjå lengre enn til Sogn og Fjordane, der tankegongen til Slettebø har fått styre samfunnsutviklinga i fleire generasjonar. Sentrale senterfunksjonar og statlege arbeidsplassar er spreidd ut mellom Leikanger, Sogndal, Førde og Florø.

Resultatet er eit fylke som aldri har fått det heilt til. Fylket har låg folkevekst, ingen skikkelege byar som fungerer som vekstlokomotiv, og få større vellukka private verksemder.

I Sunnhordland er det berre Stord som har ein diversifisert nok arbeidsmarknad til å kunne konkurrere om statlege arbeidsplassar frå dei større byane. Dette var også fylkesmann Lars Sponheim tydeleg på, då han snakka til formannskapa i Sunnhordland. Det er i byregionane veksten vil skje i framtida. Kanskje er ikkje eingong Stord, som vil vere utkant i ein ny Vestlandsregion, stor nok til å få det til aleine – kanskje må ein søkje saman med Haugesund om å skape ein felles byregion.

Med dette som bakteppe smakar det gammaldags distriktspolitikk frå utspelet til Slettebø. Forskinga er tydeleg på at det ikkje fungerer, så kvifor halde fast i ein tankegong frå fortida?

Sunnhordland treng ein by som dreg utviklinga framover. Det er berre Stord som er stor nok og kompakt nok til å ta på seg denne rolla. Det seier sitt når Husnes med sine 2250 innbyggjarar ikkje ein gong er den nest største tettstaden i Sunnhordland. Både i Sagvåg og i Bremnes bur det fleire.

Når ikkje ein gong Kvinnherad greier å leggje administrasjonssenteret sitt i Husnes, korleis forventar Slettebø at folk utanfrå då skal leggje til rette for at tettstaden skal utvikle seg som regionsenter?

Slettebø sitt ønskje om to regionsentre i ein så liten region som Sunnhordland vil vere negativt både for Kvinnherad og for Sunnhordland som region. Utviklinga er tydeleg. Urbaniseringa held fram for fullt, uansett om ein vil det eller ei. Ein kan ikkje vedta seg til noko anna.

Difor er Sunnhordland berre nøydd å arbeide saman. Både om eit felles regionsenter og om ei god, bærekraftig samferdselsløysing.